رتبه بندی و گرید شرکت

رتبه بندی معیاری برای تضمین کیفیت و کمیت کار پیمانکاران در ارائه خدمات به عموم است. در ادامه به شرایط و مراحل رتبه بندی شرکت و نحوه تمدید رتبه بندی و سایر اطلاعات مربوطه اشاره شده است:

شرایط رتبه بندی شرکت

برای رتبه بندی شرکت باید شرایطی وجود داشته باشد:
  • شرکت در سازمان ثبت شرکت‌ها ثبت شده باشد.
  • شرکت شرایط و امتیازات لازم برای تعیین صلاحتی در رتبه مدنظرش را بر اساس قانون و دستورالعمل‌ها داشته باشد.
  • مدیران شرکت نباید کارمند دولت باشند.
  • شرکت نباید محدودیت یا محرومیت و ممنوعیتی برای اجرای کارهای مربوطه داشته باشد. به عبارت دیگر نباید سوء پیشینه حرفه‌ای برای شرکت وجود داشته باشد
  • حداقل 2/3 هیات مدیره باید مدرک کارشناسی فنی و مهندسی داشته باشند
  • وجود یک سابقه کار مرتبط برای مدیرعامل و اعضای هیات مدیره، حداقل 7 سال سابقه بیمه برای یکی از مهندسین اعضاء هیات مدیره نیاز است.
  • اگر دو مهندس با سابقه بیمه جزء اعضای هیات مدیره باشند شرکت این امکان را دارد که در دو شاخه متفاوت برای دریافت رتبه درخواست بدهد.
  • تراز مالی تایید شده شرکت مشاور با ارائه گواهی مالیاتی
  • برای رتبه بندی باید به سامانه ساجات مراجعه شود.

انواع رتبه بندی شرکت

از نظر سازمان فنی و عمران استاندارد، شرکت‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند:

شرکت‌های پیمانی

شرکت‌های پیمانکاری معمولا در حوزه اجرایی پروژه‌های عمرانی و قراردادهای اجرایی در زمینه ساخت و نظارت بر پیمانکار فعالیت می‌کنند. (برای شرکت های پیمانکاری، ۱۱ رتبه بندی شرکت در نظر گرفته شده و در پایه‌های 1 و 2 و 3 و 4 و 5 تعریف می‌شود که رتبه ۱ بالاتری رتبه و رتبه 5 پایین‌ترین رتبه است.)

شرکت‌های مهندسی مشاور

شرکت‌های مشاور در زمینه طراحی و نظارت بر ساخت فعالیت می‌کنند و واسطه ی پیمانکار و کارفرما هستند. ( در سه پایه رتبه بندی می‌شوند که رتبه 1 بالاترین رتبه و رتبه ۳ پایین ترین رتبه است.)

برای رتبه بندی شرکت‌های پیمانکاری به نیروی انسانی متخصص آن شرکت،‌کارهای انجام شده و توان مالی آن شرکت توجه می‌شود و برای شرکت‌های مشاور به امکانات فنی و نرم افزاری و نیروی فنی و مهندسی آن توجه می‌شود.

شرکت‌ها بر اساس زیر رتبه بندی می‌شوند:

• رتبه بندی پیمانکاری
• رتبه بندی مشاوران
• رتبه بندی شرکتهای انفورماتیک
• رتبه بندی شرکت‌های EPC

شاخه‌های رتبه بندی شرکت

شاخه‌های رتبه بندی شرکت‌‌ها به شرح زیر است:

رشته عمران: اجرای ساخت و ساز و ساختمان‌های چوبی و فلزی و… ساخت پیاده رو و دیوارکشی و…

رشته آب: شرکت‌هایی که در موارد زیر فعالیت می‌کنند در این رشته قرار می‌گیرند:

  • احداث بناهای آبی نظیر: نیروگاه آب، سد، مخازن و دکل‌های آبی
  • انتقال خطوط آب برای کشاورزی یا آب شهری
  • احداث سازه‌های هیدرولیکی، تونل‌های آبی یا شبکه فاضلاب
  • ساخت هرگونه سازه دریایی و ساحلی نظیر: اسکله، حوضچه پرورش آبزیان

این لیست به صورت تمثیلی است و شامل موارد دیگر مشابه نیز می‌باشد.

راه و ترابری: مشابه رشته عمران است و شامل فعالیت‌های زیر است:

  • ساخت مسیرهای ریلی، سیستم انتقال هوایی پایه دار و باند هواپیما و مسیرهای حمل و نقل جاده‌ای مانند: بزرگراه، تونل و غیره
  • بازسازی و ترمیم مسیرهای حمل و نقل مانند: آسفالت

رشته صنعت و معدن : شامل موارد زیر است:

  • هر نوع تاسیسات یا تجهیزات صنایع غذایی
  • صنایعی همچون پوشاک، شیشه، چرم، چوب و نساجی
  • صنایع پتروشیمی همانند: استخراج، فرآوری، تولید مواد خام و غیره
  • همه کارخانه‌هایی که برای تولید ابزارآلات مکانیکی یا وسایل آزمایشگاه و دارو فعالیت می‌کنند.
  • کارخانه‌های تولید خودرو، خطوط انتقال مواد و همینطور اتوماسیون صنعتی نظیر: کنترل، مانیتورینگ و غیره

رشته نیرو: شرکت‌هایی که در حوزه انتقال و توزیع برق و الکترونیک به وسلیه شبکه و یا تاسیسات فعالیت می‌کنند باید برای رشته نیرو رتبه پیمانکاری بگیرند.

رشته تاسیسات و تجهیزات: شرکت‌هایی که فعالیت‌های زیر را انجام می‌دهند در این دسته قرار می‌گیرند:

  • تاسیس هر نوع از سیستم‌های ارتباط عمودی مانند: پله برقی و سیستم‌های امنیتی
  • سندبلاست و حفاظت کاتودی
  • تاسیسات الکتریکی و مکانیکی ساختمان
  • شبکه‌های کامپیوتری
  • تجهیزات آشپزخانه ساختمان

رشته کاوش‌های زمینی: فعالیت در موارد زیر شامل رتبه بندی در رشته کاوش‌های زمین است:

  • هرگونه بهره‌برداری از پوسته زمین نظیر: احداث معادن، دفن زباله، انتقال مواد به دریا وغیره
  • هرگونه کاوش‌های غیرمستقیم روی خشکی یا داخل دریا، نظیر اکتشاف و بهره‌برداری مواد زیرزمینی
  • کاوش‌های دریایی، نظیر بهره‌برداری از مواد بستر دریا جز هیدروکربورها

رشته ارتباطات و فناوری اطلاعات: هر نوع فعالیتی که در حوزه‌های زیر انجام شود باید در رشته ارتباطات و فناوری اطلاعات گرید یا رتبه پیمانکاری بگیرد.

  • بخش‌های مخابراتی یا همان ICT
  • احداث و بهره‌برداری از زیرساخت اینترنت و ماهواره
  • ساخت انواع شبکه‌های مخابراتی، ارتباطی و انتقال خطوط بی سیم یا سیمی
  • ساخت تمامی دکل‌ها و ایستگاه‌های ارتباطی و توزیع کننده

رشته کشاورزی: شامل موارد زیر است:

  • عملیاتی نظیر مالچ‌پاشی و تثبیت شن روان در زمین
  • آبخیزداری و آبخوانداری
  • هرگونه عملیات در جنگل نظیر مراقبت از آن، کاشت درخت و بهسازی اراضی آن
  • ایجاد فضای سبز و مرتع سازی
  • تمامی امور دامپروری حیوانات، طیور، شیلات و آبزیان
  • تمامی عملیات کشت و برداشت به صورت عمده

رشته خدمات: فعالیت در زمینه‌های زیر در رشته خدمات قرار می‌گیرد:

  • امور بانکداری، بیمه و نگهداری اموال
  • امور خدماتی نظیر گردشگری، فرهنگی و بهداشت و درمان
  • فعالیت‌های زیست محیطی جهت پاک کردن دریا و خشکی
  • فعالیت‌های امدادی نظیر آتش‌نشانی و کمک رسانی در تمام مناطق خشکی و دریا

رشته مرمت آثار فرهنگی و تاریخی: این کار برای آثار فرهنگی و تاریخی منقول و غیر منقول انجام می‌شود. همه فعالیت‌هایی که برای احیاء این آثار و بازسای آن‌ها و اصلاح ابنیه تاریخی و بافت شهری و اجرای مرمت این آثار و نوسازی آن‌ها انجام می‌شود در این دسته قرار می‌گیرند.

رشته نفت و گاز: فعالیت‌های زیر در این دسته قرار می‌گیرند:

  • فعالیت‌های تخصصی پالایشگاه نفت و گاز نظیر تاسیسات سرچاهی، خطوط لوله جریانی و …
  • احداث و نگهداری از مخازن ذخیره نفتی، خطوط انتقال نفت و گاز و هرگونه کارخانه پتروشیمی
  • کارخانه‌های تولید گاز، گاز مایع و تلمبه خانه‌های نفت
  • سازه‌های استخراج نفت و گاز واقع در دریا
  • ایستگاه‌های تقویت فشار گاز در خشکی و دریا

بعد از اینکه یک شرکت پیمانکاری رتبه و گرید اخذ کرد پس از اتمام اعتبار گواهی تا دو مرتبه برای تمدید رتبه می‌تواند اقدام کند. شرایط مورد نیاز برای تمدید رتبه به شرح زیر است:

  • افراد امتیاز آور شرکت نباید به عنوان افراد امتیاز آور شرکت دیگری نیز معرفی شده باشند.
  • مدیرعامل شرکت و اکثر اعضای هیئت مدیره تغییر نکرده باشند. البته جابه جایی این افراد با یکدیگر مانعی ندارد.
  • شرکت فعال بوده باشد و پروژه‌های تمام شده یا نیمه تمام داشته باشند.
  • اطلاعات شرکت حتماً در سامانه ساجات به ثبت رسیده باشند و شرکت در نظارت راهبردی ریاست جمهوری دارای پرونده باشد.

برای تمدید گرید و رتبه به سه مساله دیگر نیز توجه میشود:

  • سرمایه شرکت: میزان سرکاه شرکت بسیار مهم است. هدف از تاسیس شرکت کسب سود است و میزان سرمایه نشان دهنده میزان سودی است که بدست آمده. در نتیجه برای ارتقای رتبه شرکت باید سرمایه هم افزایش داشته باشد.
  • ارزش ریالی پروژه‌های تمام شده یا تمام نشده: هر اندازه که ارزش این پروژه های تمام شده و نیمه تمام بیشتر باشد شرکت راحت‌تر می‌تواند برای ارتقا و تمدید رتبه اقدام کند.
  • تعداد نیروی فنی و متخصص شرکت: هراندازه که سابقه کار مهندسین و تخصص آن‌ها بیشتر باشد روند رتبه بندی نیز تسریع و تسهیل می‌شود.

مراحل رتبه بندی شرکت

برای گرید و رتبه بندی شرکت باید از طریق سامانه ساجات اقدام کنید. در این سامانه باید فرم تقاضای رتبه بندی را تکمیل و آن را با مدارک مورد نیاز ارسال کنید.

در اولین قدم باید با ثبت نام در سامانه یک رمز عبور و نام کاربری دریافت کنید و بعد اطلاعات شرکت خود را در سایت وارد کنید. پس از آن درخواست شما و اطلاعاتتان توسط کارشناس مربوطه بررسی می‌شود. اگر درخواست شما از سوی معاونت راهبردی تایید شود باید برای دریافت شناسه و گذرواژه دوم اقدام کنید. پس از آن سایر اطلاعات شرکت مانند: رشته و پایه درخواستی را در سایت وارد می‌کنید و مدارک درخواستی را نیز در سامانه بارگذاری می‌نمایید. در مرحله بعد پرونده و درخواست شما بررسی می‌شود. اگر در این مرحله نیز درخواست شما تایید شود، پرونده به استانداری ارسال می‌شود. پس از آن همه مدارک به شکل حضوری به استانداری تحویل داده می‌شود تا برای صدور کارتکس اقدام شود. اگر اطلاعات وارد شده تا درست باشد یا اسناد ارائه شده تقلبی و جعلی باشد شرکت و مدیران آن با نظر دفتر مشاوران و پیمانکاران و یا سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان از یک تا سه سال از تشخیص صلاحیت محروم می‌شوند.

فواید رتبه بندی شرکت

رتبه بندی و گرید شرکت فوایدی دارد که در ادامه به برخی از این فواید اشاره خواهیم کرد:

گواهینامه صلاحیت پیمانکاری

شرکت‌های پیمانکاری برای شرکت در مناقصه‌های دولتی باید گواهینامه صلاحیت پیمانکاری داشته باشند

انتخاب بهتر شرکت برای سرمایه‌گذارها

سرمایه‌گذارها با اطلاع و آگاهی از رتبه و گرید شرکت‌ها و میزان توانایی فنی آن‌ها می‌توانند به طور صحیح برای انجام پروژه‌هایشان شرکت مناسب را انتخاب کنند.

وضعیت کلی شرکت‌ها

رتبه بندی شرکت‌ها نمای کلی و وضعیت کلی شرکت‌ها را در صنایع مختلف نسبت به یکدیگر نشان می‌دهد و نقاط قوت و ضعف آن‌ها را مشخص می‌کند.

امکان قرارداد با سایر شرکت‌ها

اگر شرکتی بخواهد با سایر شرکت‌ها یا سازمان‌های دولتی قرارداد ببندد باید حتما رتبه و گرید داشته باشد

مدارک لازم برای رتبه بندی شرکت

برای رتبه ‎‎بندی شرکت باید مدارک زیر را ارائه کنید:
  • حداقل دو سوم اعضای هیئت مدیره باید تحصیلات دانشگاهی مرتبط با رشته پیمانکاری داشته باشند و حداقل مدرک آن‌ها لیسانس باشد و این مدرک را ارائه کنند.
  • کارت وضعیت خدمت وظیفه اعضای هیئت مدیره
  • مدارک مربوط به سوابق بیمه
  • مدارک ثبتی شرکت مانند: اساسنامه، اظهارنامه، روزنامه رسمی، تغییرات، صورت جلسه، شرکت نامه و تقاضا نامه.
  • سند مالکیت یا اجاره نامه رسمی از دفتر مرکزی شرکت
  • مدارک هویتی هیات مدیره و سهامداران
  • اسناد مربوط به تایید سوابق کاری و ارتباط آن‌ها با رتبه درخواستی
  • اظهارنامه مالیاتی و گزارش حسابرسی
  • قرارداد های 15 سال اخیر
  • مستندات مربوط به تایید مالی قراردادها
  • تعهد نامه‌های قانونی

هزینه رتبه بندی شرکت

برای رتبه بندی شرکت‌ها یکسری هزینه باید پرداخت کنید. این هزینه بسته به رشته و پایه متفاوت است.

بخش اول هزینه‌ها که نسبت به پایه هر رتبه و هررشته تعیین می‌شود شامل کلیه شرکت های متقاضی اخذ رتبه و رتبه بندی است و به خزانه داری بانک مرکزی و حساب سامانه ساجات واریز می‌شود.

بخش دوم هزینه‌ها مربوط به پرونده‌های اخذ رتبه‌ای است که برای کارشناسی به بعضی از ارگان‌های تخصصی ارجاع می‌شود تا کار کارشناسی پرونده تسریع پیدا کند